تەندروستی

توێژینەوەیەک نهێنییەکی چاوی شین ئاشکرادەکات

Mic
2024-07-09

توێژینەوەکە لەزانکۆی جۆن مۆریس لەبەریتانیا ئه‌نجامدراوه‌و دەرکەوتووە، ئەو کەسانەی چاویان شینە لەروناکیی کزدا توانای خوێندنەوەیان باشترە لەو کەسانەی چاویان قاوەیی یاخود رەشە.
 
کۆیکۆ یاماگوچی، پسپۆڕی بۆماوەزانی و سەرپەرشتیاری توێژینەوەکە دەڵێت، ''بۆمان دەرکەوتووە کە ئەوانەی چاویان شینە هەمیشە ئارەزوی روناکیی کز دەکەن و ئاسودەن ئەگەر لەروناکییەکی کزدا نوسین بخوێننەوە''.
 
بەگوێرەی ئاماری‌ نەتەوەیەکگرتووەکان، 8٪ بۆ 10٪ی دانیشتووانی جیهان چاویان شینەو 70٪ بۆ 80٪ی دانیشتووانی جیهان چاویان قاوەییە. 

More News

Most Popular

هەواڵ

هەناردەکردنەوەی نەوتی هەرێم.. دۆسییە ئاڵۆزەکە

Mic
2025-08-31


بەغدا دوای نۆساڵ چاوەڕوانی بەرهەمی ئەو سکاڵایەی دەستکەوت کە لەسەر بە نادەستوری بوونی هەناردەکردنی نەوتی هەرێم لەڕێگەی تورکیاوە تۆماری کردبوو، هەر ئەوەش وایکردووە بە ئاسانی و بەبێ چەسپاندنی مەرجەکانی خۆی، جارێکی تر رێگە بە هەناردەکردنەوەی نەوتی هەرێم نەدات.

ساڵی 2014 حکومەتی عێراق بۆ راگرتنی هەناردەکردنی نەوتی هەرێم پەنای بۆ دادگای نێودەوڵەتی ناوبژیوانی ژووری بازرگانی نێودەوڵەتی لە پاریس برد و سکاڵای تۆمارکرد، دوای نۆ ساڵ لە پەنابردنی عێراق بۆ دادگا، دواجار ڕۆژی 23ـی ئاداری 2023 دادگاکە لە بەرژەوەندی عێراق بڕیاری دا و هەناردەکردنی نەوتی هەرێمی راگرت و بڕیارەکە بەشێوەیەک دەرکرا کە تورکیای ناچارکرد کە پابەندبێت و رێگە بە هەناردەکردنی نەوتی هەرێم نەدات لە رێگەی بۆری جەیهانەوە.

حکومەتی عێراق دوای بڕیارەکەی دادگای ناوبژیونی پاریس، هەوڵەکانی دەستپێکرد بۆ هەناردەکردنەوەی نەوتی هەرێم لەڕێگەی کۆمپانیای سۆمۆوە، بەڵام درێژە کێشان رێککەوتنی حکومەتی هەرێم و بەغدا لەلایەک و مەرجەکانی کۆمپانیاکانی بواری نەت لە هەرێم، لەلایەکی ترەوە، بەربەستی گەورەیان لە بەردەم بەدیهێنانی خەونەکەی بەغدا دروستکرد.

دیجیتاڵ میدیای mic زانیوتی، حوکمەتی هەرێم پابەندی رێککەوتنی وەزارەتی سامانە سروشتییەکان و وەزارەتی نەوتی عێراقە، ئەوەی لە ئێستادا رێگرە لە بەردەم هەناردەکردنەوەی نەوتی هەرێم، کۆمپانیا نەوتییەکانن، کە داوای گرەنتی دەکەن بۆ وەرگرتنەوەی ئەو قەرزانەی لەلای حکومەتی هەرێم هەیانە.

رۆژی 13ـى ئاب، وەزارەتی سامانەسروشتییەکانی حکومەتی هەرێم رایگەیاند، لەگەڵ وەزارەتی نەوتی عێراق لە سەر میکانیزمی هەناردەکردنەوەی نەوت ڕێککەوتن.

ئەوکات، وەزارەتی سامانەسروشتییەکانی حکومەتی هەرێم دەستپێکردنەوەی هەناردەی نەوتی هەرێمی کوردستانی بەستەوە بە رێککەوتنی حکومەتی فیدراڵ لەگەڵ حکومەتی تورکیا.

لەکاتێکدا نزیکەی 20 رۆژە رێککەوتن کراوە، بەڵام تائێستا چارەنوی هەناردەکردنەوەی نەوتی هەرێم نادیارە و بەوتەی پەرلەمانتارێکیش، جارێکی تر هەرێم و بەغدا لەسەر ئەو پرسە گفتوگۆکانیان دەستپێدەکاتەوە.

شێروان دووبەردانی، ئەندامی پەرلەمانی عێراق لە فراکسیۆنی پارتی بە میدیای حزبەکەی راگەیاندووە، رۆژی 2ـى ئەیلول، وەزارەتی سامانە سرووشتییەکانی حکومەتی هەرێمی کوردستان، کۆمپانیاکانی نەوت و وەزارەتی نەوتی عێراق لە بەغدا کۆدەبنەوە بۆ درێژەدان بە گفتوگۆکانیان سەبارەت بە رێککەوتنی نێوانیان بۆ دەستپێکردنەوەی هەناردەکردنی نەوتز

لەبەرامبەر مەرجی کۆمپانیا نەوتیەکاندا، حکومەتی هەرێمی کوردستان پێی راگەیاندوون، کە گەرەنتی بۆ ئەو کۆمپانیایانە بەرامبەر بەوەی شایستە داراییەکانیان پێبدرێت، یاسای بودجەی گشتی عێراقە، کە تێیدا ئەو پابەندبوونە داراییە دیاریکراوە.

هەناردەنەکردنەوەی نەوتی هەرێم لەکاتێکدایە، کە حکومەتی عێراق ناردنی مووچەی بەستووەتەوە بە هەناردەکردنەوەی نەوتەوە و هەرچەندە چاوپۆشیکرد لە ناردنی موچەی مانگی شەش، بەڵام پێناچێت وا بە ئاسانی و بەبێ هەناردەکردنەوەی نەوت مووچەی مانگی حەوت بنێرێت.